De ondraaglijke hardheid van het bestaan
Floor Scholten
Een kleine zeemeermin is geen lieflijk sprookje, niet geschikt voor kinderen en ook voor volwassenen een zware kluif. Een multidisciplinaire voorstelling tot stand gebracht door improvisatie en in een vorm gegoten door regisseur Marcus Azzini. Een kleine zeemeermin van Toneelgroep Oostpool ging afgelopen zaterdag (26 februari) in première.
De openingsscène: een helwit decor, gemaakt van een soort landbouwplastic. Een lege box met daarin vier acteurs, gekleed in opvallende kostuums, gemaakt door modeontwerper Mattijs van Bergen, achter een microfoon. Op de achtergrond: een jongen, halfnaakt, gehuld in plastic. En achter een plastic wand staan Eva van Manen. Ze zingt de voorstelling open met het prachtige lied van Henry Purcell uit Dido en Aeneas, in de versie van de Noorse singer/songwriter Ane Brun:
When I am laid, am laid in earth, may my wrongs create no trouble, no trouble in thy breast; remember me, remember me, but ah! forget my fate. Remember me, but ah! forget my fate.
Forget my fate
Het lot van de zeemeermin die mens wilde worden kun je inderdaad maar beter vergeten. De zeemeermin, in dit geval een zeemeerman, aandoenlijk gespeeld door Bas van Rijsnoever, heeft het niet gemakkelijk. Om mens te worden moet hij de magie verliezen…
In een visueel prachtig staaltje dans zien we hem om te beginnen worstelen met de verandering van meerman naar mens om vervolgens, eenmaal mens geworden, vernederd en gepest te worden door zijn medemens. Waarom? Omdat hij anders is?
Een kleine zeemeermin is bij vlagen grandioos, bij vlagen om te lachen en bij vlagen om te huilen. Misschien is dat wel het risico van improvisatietoneel. Het valt niet bij iedereen altijd even goed. Het sterke begin waarin we de meerman mens zien worden en de acteurs een mooi staaltje teksten horen uitspreken over fantasie, de ziel en het bestaan, wordt gevolgd door een matig tussenstuk waarin we zien hoe de mens vooral te weinig gebruikt maakt van de verbeelding, te weinig fantasie heeft en al snel vervalt in flauwe hardheid.
De finale daarentegen is groots. Een grande finale die je achterlaat met gevoelens van schaamte, maar ook troost. Ik kan me voorstellen dat me meerman spijt heeft dat hij de zee verlaten heeft op zoek naar de magie van het mensenbestaan. In zijn kwetsbare naaktheid huilt hij schouderschokkend de voorstelling uit. En even is er dan toch begrip, van zijn omstanders en van het publiek. De meerman is mens geworden en huilt om de ondraaglijke hardheid van het bestaan. Een kleine zeemeermin is misschien niet weggelegd voor iedereen, maar is visueel een zeer sterke voorstelling die bij vlagen emotioneert. Een voorstelling die je hoe dan ook niet koud laat en zeker de moeite waard is om te ervaren. De mindere momenten moet je maar voor lief nemen. Mensen zijn nu eenmaal niet perfect.
- - - - -
Toneelgroep Oostpool. Een kleine zeemeermin met Bram van der Heijden, Suzan Boogaerdt, Kirsten Mulder, Bas van Rijnsoever, Stefan Rokebrand, Eva van Manen | tekstbijdragen Jorieke Abbing | regie Marcus Azzini | scenografie Wikke van Houwelingen | kostuums MATTIJS | muziek William Bakker | dramaturgie Joris van der Meer | regieassistentie Lennert Bootste
Te zien van 22.02.11 t/m 16.04.11. Meer informatie www.oostpool.nl
Foto: Sanne Peper
