Openluchtmuseum verwerft interieur Italiaanse ijssalon
Caroline Berkhof (Openlucht Museum)
Het was groot nieuws in Utrecht een maandje geleden. Na meer dan tachtig jaar sluit IJssalon Venezia haar deuren gesloten. In 1928 kwam Guido de Lorenzo naar Nederland en een paar jaar later opende hij als eerste Italiaan in Nederland een ijssalon. Een term die hij - met het Italiaanse ijs - introduceerde in ons land. In Nederland kon je toen alleen maar ijsjes kopen bij een ijskar en alleen roomijs.
Na een paar jaar keihard werken bezat Guido de Lorenzo zo’n dertig ijskarretjes en was zijn ijs razend populair. De zaak werd voortgezet door zijn zonen Carlo en Italo en nog altijd is het ijs van Venezia zeer geliefd in Utrecht en omstreken. Groot was dan ook de teleurstelling toen Carlo de Lorenzo bekend maakte dat hij met pensioen ging. De regionale pers toonde veel belangstelling en zo kwam het dat De Lorenzo vertelde in onderhandeling te zijn met het Nederlands Openluchtmuseum over overname van zijn interieur. De opluchting was groot. IJssalon Venezia blijft toch bestaan, kopten de kranten. Het was zelfs landelijk nieuws.
Enthousiasme temperen
Maar, helaas, hier past enige nuancering. Het Openluchtmuseum is geïnteresseerd in het jaren ‘50 interieur van de ijssalon, omdat het een interessante vertegenwoordiger is van migrantenerfgoed. Ook is het belangrijk dat er zoveel bekend is van de familie De Lorenzo die meer dan tachtig jaar eigenaar was van de ijssalon. Bij de verkiezing van de Utrechter van de eeuw eindigde Guido de Lorenzo in de top drie! Zijn geschiedenis - en die van zijn landgenoten - hoort (dus) beslist bij de geschiedenis van het dagelijks leven in Nederland. De verwerving van het interieur betekent echter niet automatisch dat de salon op korte termijn tentoongesteld zal worden. Ook is het niet waarschijnlijk dat er weer ijs verkocht gaat worden. Het beheer en behoud van museumcollectie gaat niet altijd goed samen met intensief gebruik en de voorwaarden en eisen in de horeca. Bovendien zet Carlo’s nichtje Romana de Lorenzo de familietraditie voort in haar ijskiosk aan de Jansbrug in Utrecht. En zij verwierf de familierecepten.
Medewerkers van het Openluchtmuseum hebben het interieur inmiddels zorgvuldig gedemonteerd. Er zijn kleurmonsters genomen, alles is beschreven, gefotografeerd en opgemeten en nu wordt het opgeslagen in het museumdepot. Daar ligt zo’n 90% van de collectie van het Openluchtmuseum. In de tentoonstelling “Wat mag het zijn” in het souterrain van het Entreepaviljoen van het Openluchtmuseum zijn winkelinterieurs uit de museumcollectie te zien. Daar is onder andere ook het interieur van de fameuze Arnhemsche Balletjeswinkel aan de Grote Oord te zien. Mogelijk dat de ijssalon daar een plek zal krijgen. We houden u graag op de hoogte. De Arnhemsche Balletjes zijn trouwens wel te koop in het Openluchtmuseum. De winkel van Zus en Jet aan het Zaanse Plein laat u er graag hernieuwd mee kennismaken.
Een stukje van de geschiedenis van de familie De Lorenzo is nu al te zien in De Kinderkeuken. Daar vertellen we het verhaal van Guido’s kleindochter Carlina Coletti de Lorenzo en dan mogen kinderen (onder andere) zelf italiaans ijs maken. Ook Carlina heeft een ijssalon. Zij en haar man Roberto zijn zeer creatief met het ontwikkelen van nieuwe smaken. Zo experimenteren ze onder andere met de smaken Haring, Mojito en Spekkoek. Voor meer informatie over de geschiedenis van Italianen in Nederland kijk op de website van Vijf Eeuwen Migratie.
