Dead man walking
Geert Rozema (Buurtpastor)
Kent u mensen die zichzelf volstrekt onmogelijk maken? Wijkbewoners die serieus hun best lijken te doen om ongewenst, gewetenloos, onbemind, uitgekotst te zijn. Door de hele dag onder invloed van drank of drugs zich op te dringen aan vrouwelijke medebewoners en winkeliers en ruzie te maken met hulpverleners en politie en gemaakte afspraken te schenden. Door te stelen, vernielen en bedreigen, continue te harde muziek te draaien, op de onmogelijkste tijden luidruchtige, ongure gasten aan de deur te ontvangen, zichzelf te prostitueren voor een beetje dope.
Parasiet
Spreek je ze aan op hun gedrag – schreeuwen ze moord en brand en lijken ze zichzelf als slachtoffer te beschouwen. Iedereen die het gedaan heeft, behalve zij zelf. En niemand die hen echt begrijpt. Met als haast onvermijdelijk logisch gevolg: iedereen keert zich ook daadwerkelijk van hen af. En zo is de vicieuze cirkel rond. Probeer je die als eenling te doorbreken dan loop je het risico de hoon en woede van de gemeenschap over je af te roepen. Waarschuwend: “weet je wel wie je bezoekt? Het is een hoer, dief of viezerik… Niet te vertrouwen en reddeloos verloren. Een parasiet. Zonde om nog tijd en energie in te steken. Ik weet nog wel mensen waar je beter in kan investeren.”
Gewelddadige gesloten cirkel
Ondanks dat dit mechanisme al eeuwen zo werkt, blijven er mensen opstaan – vaak tegen beter weten in – om deze gewelddadige gesloten cirkel te doorbreken. Niet met geweld. Maar door de zachte kracht van liefde, hoop, geloof en barmhartigheid. Zusters van Liefde getuigden in Klarendal decennia lang van deze zachte kracht. Minderbroeders Franciscanen, Franciscanessen, zusters van Sint Jozef en van Onder de Bogen en talloze andere religieuzen van verschillende ordes en congregaties werkten en - werken soms nog – in achterstandswijken, onderwijs, gevangenissen, verzorgings- en verpleeghuizen. Taken die vandaag veelal door ‘lekenprofessionals’ en of vrijwilligers en buurtpastores – op hun eigen wijze - zijn overgenomen.
Drankmisbruik
Vandaag zijn er in Klarendal en Sint Marten verschillende – veelal – wijkbewoners actief om een steentje bij te dragen aan hun buurt. Door een bij de Voedselbank wegens drankmisbruik niet meer welkome buurtgenoot zijn wekelijkse voedselpakket te bezorgen. Of door trouw soep te blijven brengen bij de mentaal labiele buurman. Of door een oogje in het zeil te houden bij het eenzame ‘omaatje’ van de straat die zichzelf steeds minder goed redt. Een moeder die kinderspeelgoed verzamelt in het Inloophuis en er pakketjes van maakt en in discretie uitdeelt aan gezinnen die dit goed kunnen gebruiken.
Buurtservice Klarendal/Stmarten
En dan heb ik het nog niet over de vrijwilliger die zijn oude wijkgenoot blijft opzoeken of hij nu in de bajes zit of daarbuiten. Of over de eetgroep– en inloopvrijwilligers, helpers van de Buurtservice Klarendal/Stmarten die inmiddels menig oudere en minder zelfredzame medebewoner hielpen met kleine en grotere klussen. Waar nodig en gewenst in goede samenwerking met medewerkers van Speeltuin De Leuke Linde, Wijkcentra en Wijkwinkel, het maatschappelijk werk, thuiszorg, RIBW, wijkagenten, woningcorporaties, mensen van de Vincentiusvereniging. Het buurtpastoraat kan en mag hierin namens de parochie vaak een bemiddelende rol spelen.
Sadomasochisten of wereldvreemde softies?
Waarom blijf je als vrijwilliger, religieus, hulpverlener of pastor die grote wispelturige dief, die meedogenloze geweldpleger, die gewetenloze, uitgekotste ‘parasiet’ van de samenleving bezoeken? Het blijft een goede vraag. Die we ons zelf keer op keer weer moeten stellen. Niet omdat we sadomasochisten zijn. Of naïeve, wereldvreemde softies. Nee. Volgens mij heeft het met iets anders te maken. En raakt het aan een geloofsgeheim; dat begint bij de geboorte van een kwetsbare baby. Een diepe gelovige overtuiging. Die regisseur en scenarioschrijver Tim Robbins knap heeft weten te verfilmen in de bekende film Dead Man Walking. En moeilijk in woorden is te vatten. Voor mij heeft het alles te maken met het beeld van een God die ons onvoorwaardelijk lief heeft. Een barmhartigheid en liefde zonder voorwaarde. Een liefde die we niet eerst hoeven verdienen. Ongeacht of we heiligen zijn of grote misdadigers met verwerpelijke daden.
Thérèse van Liseux
Hoeven we hier dan zelf helemaal niets voor te doen? Nee. Of toch wel? De enige ‘betaling’ voor Gods liefde en barmhartigheid is dat we met vertrouwen deze liefde opzoeken. “Vertrouwen, niets dan vertrouwen leidt naar liefde” schrijft de Heilige Thérèse van Lisieux. Nederig of dicht bij de grond gehouden door mijn werk in de wijken vermoed ik dat we aan dit in vertrouwen zoeken onze handen al meer dan vol kunnen hebben…
Foto: Rene Wouters
