De Arnhemse heldenlijst: Nazmiye Oral
Paul Clappers
Schrijfster, columniste en actrice Nazmiye Oral nomineert vandaag voor de Arnhemse Heldenlijst. Het is de negende aflevering en het is een mooie. Wie komt erbij en wie gaat eraf? Nazmiye:
Zonderlingen, die ik uitermate uitzonderlijk vind, zijn de krenten in de pap van het leven. Wie absoluut niet uitzonderlijk is, is de man die ik met grote vreugde uit deze lijst zou willen schrappen: Mart Smeets. Een ego die meegroeit met de lichaamsomvang, vrouwelijke collega’s seksistisch benaderen, jongere collega’s waar het kan een veeg uit de pan geven en altijd weer die afschuwelijke truien dragen is niet heldhaftig. Aangezien het toch goed gaat met de heer Smeets wil ik hem vervangen door een minder gefortuneerde Visser. Maar hierover later meer.
Sinds ik een aantal jaren geleden heb gekozen om werkelijk met hart en ziel in Arnhem te leven is de Arnhemse zonderling de motor achter mijn dagelijkse gang door de stad. Zo heb je de ‘plasticzakjes man’ die de neuzen van zijn schoenen opensnijdt en ze versiert met plasticzakjes die op ingenieuze wijze door zijn schoenen zijn gevlochten. Een aantal jaren geleden is hij hiermee gestopt. Ik interpreteerde dat angstvallig als de aankondiging van een naderende dood. Maar misschien waren zijn ideeën op. Of was hij het zat de stad te voeden met zijn aanwezigheid terwijl hij zelf letterlijk uit vuilnisbakken at. Samen met hem zijn er een kleine tien juweeltjes aan zonderlingen die ik volg en die mijn leven beter maken.
Een daarvan zou ik willen nomineren als held: Bernd Ebbo Visser. Geniaal. Vrijdenker. Autonoom. Authentiek. Vanaf dat ik Visser ontmoette in zijn.. tsja wat was het… winkel/atelierruimte/cafe/workshop/ galerie in Nieuwstad was ik gefascineerd door zijn brein en begreep ik dat hij zijn tijd ver vooruit was en zijn ideeën nog niet te vertalen waren naar de massa. Visser heeft een groot potentieel om de stad Arnhem te voeden. Stort zich met hart en ziel in de dingen die hij doet, is bijzonder onconventioneel en een harde werker. Als ik de baas in Arnhem zou zijn, zou ik een potje ‘Visser’ maken en mocht hij zoveel experimenteren als hij wilde om van Arnhem een betere plek te maken. Omdat ik zou begrijpen hoe ontzettend veel geluk we zouden hebben dat een uitzonderlijk brein, een zonderling mens, zich inzet voor mijn stad. Iets afwijkends geeft glans, opent de mogelijkheid tot het ontstaan van iets nieuws, net zoals miljoenen jaren lang de gemuteerde zonderlingen van de planten- en dierenwereld uiteindelijk de voortgang van de soort bepaalden. Daarbij moet vermeld dat vele afwijkende soorten ook een eenzame dood stierven, dapper in iets nieuws gegroeid en daarna voorgoed uitgestorven, want een zonderling ben je, net als een held, tegen wil en dank. Het is de aard van het beestje.. Vandaar dat ik Visser, zij het tijdelijk want dit is een verraderlijk veranderlijke lijst, een plekje in de eeuwigheid wil geven om hem te noemen als mijn Arnhemse held. Een symbool voor alle anonieme zonderlingen.
Ps- Onlangs heb ik de ‘plasticzakjes man’ weer met opengesneden gymschoenen zien lopen. Jeej! Wie hem gymschoenen of plastic tasjes cadeau wil doen: ze moeten wit zijn.
1. Orhan Delibas (1971) is voormalig Nederlands bokser met Turks bloed. Zijn boksnaam was The Turkish Delight en hij bokste in het hal middengewicht. Na vele overwinningen werd hij in 1995 profbokser in de Verenigde Staten. In 2008 beëindigde hij zijn loopbaan in Arnhem.
2. Frans de Munck (1922-2010), alias De Zwarte Panter, was doelverdediger bij Vitesse en later voetbaltrainer. De bijnaam De Zwarte Panter was vanwege zijn zwarte haren, dito keeperskleding en katachtige reflexen. Hij kwam 31 maal uit voor het Nederlands elftal.
3. Ilse DeLange is de artiestennaam van Ilse Annoeska de Lange (1977). Zij is een beroemde Nederlandse popzangeres en won vele Edisons. Haar albums bereikten ruim tien keer platina.
4. Pierre Courbois (1940) is een Arnhemse woonbootbewoner en behoort tot de crème de la crème van de Nederlandse jazz. Hij geniet wereldfaam als slagwerker, componist en bandleider.
5. Margreet Blanken (> 65 jaar) is een Arnhemse actrice en maakte “een eeuwigheid geleden” furore als zuster Reini in de TROS-televisieserie Medisch Centrum West.
6. Audrey Hepburn (1929-1993) Deze Nederlands-Britse was actrice, filmster en filantrope. Officieel heette zij Hedda van Heemstra Hepburn-Ruston. Ter nagedachtenis aan haar staat op het Burgemeestersplein in de Burgemeesterswijk een plastiek.
7. D.C. Lewis (1947-2000) Arnhemse zanger die een grote hit scoorde met het nummer Mijn Gebed.
8. Ien Dales (1931-1994) was burgemeester van Nijmegen en werd later minister van Binnenlandse Zaken. Ze is geboren Arnhemse en ging naar school op de Tamboersbosjesschool (nu gesloopt).
9. Chris Matser (1904-1973) schopte het ver op de maatschappelijke ladder. Hij was een metselaarszoon uit de Arnhemse arbeiderswijk Klarendal. In 1945 werd hij aangesteld als (waarnemend) burgemeester van het zwaar getroffen Arnhem. Hij geldt als Arnhems wederopbouwburgemeester. Pas in 1969 werd hij opgevolgd door Hans Roelen.
10. Marga Klompé (1912–1986) werd in 1956 de eerste vrouwelijke KVP-minister van Nederland. Ze is nog steeds de enige vrouw die Minister van Staat werd. De geboren Arnhemse woonde ooit aan de Sweerts de Landasstraat.
11. Pierre Janssen (1926 - 2007) was een Nederlands journalist, museumdirecteur en televisiepresentator. Als hij met zijn lange gestalte op de zwart/wit televisie uitlegde hoe de kunstenaar het had bedoeld, maakte hij indruk op zelfs de grootste kunstleek.
12. Klaas Gubbels (1934) woont al vele jaren in de Burgemeesterswijk. Hij is een populaire Nederlandse beeldende kunstenaar. De door hem geschapen beelden zijn voor velen iconen geworden. Hierin figureren vooral koffiekannen, stoelen, tafels, flessen en schaakborden.
13. Jean Dulieu (1921-2006) is het pseudoniem van Jan van Oort. Hij overleed in Arnhem. Hij was een Nederlandse kinderboekenschrijver en stripmaker. Hij werd vooral bekend als bedenker van de boekenreeks Paulus de boskabouter.
14. Johnny (“the Selfkicker”) van Doorn (1944-1991) was schrijver maar eigenlijk de eerste standup comedian. Naar hem werd een plein genoemd in Arnhem. Ter herinnering aan hem werd er recent een plastiek geplaatst in het Musiskwartier.
15. Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928) is natuurkundige en één van Arnhems belangrijkste zonen. In het Sonsbeekpark staat ter ere van hem een groot standbeeld. Hij is winnaar van de Nobelprijs Natuurkunde 1902.
16. Antoon van Hooff (1937-2004) was directeur van Burgers Zoo. Hij maakte de dierentuin-nieuwe-stijl populair. Tevens bekend als presentator van het televisieprogramma: Ja, natuurlijk.
17. Ir. J.W.C. Tellegen, oud-directeur Gemeentewerken Arnhem. Adviseerde de gemeenteraad Sonsbeek aan te kopen
18. Herman Hofman, oud-gemeentesecretaris Arnhem. Zet zich al jaren in voor het Arnhemse culturele leven. Wordt ook wel cultuurpaus genoemd.
19. Soheila Najand (1957) Directeur en artistiek leider van InterArt.
20. Bernd Ebbo Visser (1972) Schrijver, bedelpoëet, journalist, mediapersoonlijkheid, documentairemaker en aangename zonderling.
Emile Ratelband, Clarien van Harten en Ella Hueting voegden resp. eerder toe: Emile Ratelband, Theatergroep Cactus en M.C. Escher. Hans van Vrijaldenhoven gaf ir. J.W.C. Tellegen een plek in de lijst. Bob Roelofs plaatste Herman Hofman, waar Udo Kelderman Clément van Maasdijk nomineerde. De aftocht bliezen successievelijk: Carel Beke, Henk (Charly) Bosveld, Fred Royer, Kiki Classen, Emile Ratelband en Carolijn Leisink van Theatergroep Cactus. Udo Kelderman voegde Clement van Maasdijk toe. Die moest helaas snel weer verdwijnen om plaats te maken voor Soheila Najland, de keuze van Erik ter Meulen.
Foto: Paul Clappers
Kees Crone op vrijdag 6 januari 2012 om 17:15 uur
Tsjee, Bernd Ebbo verovert Heldenstatus. Het is hem van harte gegund. Occupy Arnhem zou naam- en roemloos ten onder zijn gegaan, als hij er geen videoverslag van had gedaan. Niet één verslag, maar tig verslagen. Bernd is een echte gonzo journalist.
(Mooie bijdrage trouwens van N. Oral. Ik lees dikwijls haar column in de Volkskrant).