Pleidooi voor Arnhemse Nieuwjaarsreceptie in Eusebiuskerk
Kees Crone (Crone Communicatie)
Herman Hofman, oud-gemeentesecretaris, pleit vóór het behoud van de gemeentelijke nieuwjaarsreceptie in de Eusebiuskerk. Deze kerk is wat exploitatie betreft gediend met zo’n manifestatie. Het geeft burgers tevens de gelegenheid kennis te maken met de mogelijkheden van het gebouw. Dat de toren nu weer in de steigers staat, doet daar niets aan af. Goedkoper kan het ongetwijfeld ook, vindt hij. Men zou bijvoorbeeld een beperkt aantal gratis consumpties kunnen verstrekken. Hofman acht het demagogisch om als enige oplossing beëindiging van de huidige traditie te bepleiten.
Herman Hofman was van 1970 tot 1990 hoofd cultuur en welzijn bij de gemeente Arnhem. Later verdiende hij zijn sporen als Arnhemse gemeentesecretaris. Als geen ander weet hij van de ontstaansgeschiedenis van de jaarlijkse, openbare nieuwjaarsbijeenkomst in de stad.
Matser
Deze bijeenkomst werd vanaf 1960 - in de periode van burgemeester Matser - in de Arnhemse schouwburg georganiseerd. Het feest was een initiatief van de toenmalige Toneelgroep Theater. Het bestond uit een bijzondere toneelvoorstelling, gevolgd door een speciaal geschreven Arnhemse nieuwjaarswens van Kloris en Roosje. Daarin werden - vaak op humoristische wijze - gebeurtenissen en personen in Arnhem over de hekel gehaald. Daarna hield de burgemeester een toespraak en volgde een receptie.
Hofman: ‘Voor Theater was dit een vrij zware opgave. Er moest geschreven en gerepeteerd worden voor slechts één voorstelling. Het Gelders Orkest voelde zich bovendien ietwat misdeeld.’ Om die reden werd na enkele jaren besloten het HGO en Toneelgroep Theater te laten afwisselen. Anders gezegd, het ene jaar toneel, het andere jaar muziek. In 1967 hadden door een misverstand het HGO noch Theater zich voorbereid.
Roelen
In 1969 wordt burgemeester Matser opgevolgd door Mr. Roelen. Die was volgens Hofman minder Bourgondisch dan zijn voorganger. Hij vond een nieuwjaarsreceptie in het inmiddels nieuwe stadhuis voldoende. Een receptie, waarop iedere burger welkom was, en hij op kosten van de gemeente een paar drankjes kon drinken. Hofman: ‘Op de achtergrond klonk muziek verzorgd door de gemeentelijke beiaardier. En Daan Vanhoecke bespeelde de vleugel.’ Toen Hofman als hoofd van de afdeling Cultuur deze receptie in 1971 voor de eerste maal meemaakte, verwonderde hij zich over de oubolligheid ervan. Arnhemmers moest lang in de rij staan om de burgemeester en zijn vrouw een voorspoedig Nieuwjaar te kunnen wensen. ‘De receptie blonk uit in saaiheid.’
Burgerzaal
Een jaar later adviseerde hij B&W een aantrekkelijker ontmoeting te organiseren. Het HGO was graag bereid de receptie van het College van Burgemeester én Wethouders wederom een feestelijk populair-klassiek muzikaal tintje te geven. Vanaf 1973 ontstond zo een traditie die geweldig aansloeg. Er werden zelfs stoelen aangeschaft voor op de trappen in de Burgerzaal. Tevens kwamen er een geluidsinstallatie en een beperkte toneelverlichting. Hofman: ‘Daardoor konden na enige tijd ook - goed bezochte - pauzeconcerten in de stadhuishal worden georganiseerd.’ Na enkele jaren werd geconstateerd, dat de stadhuishal te klein was voor de steeds succesvollere nieuwjaarsrecepties. Er moest naar een andere locatie worden uitgeweken, ook al vanwege verbouwing van het stadhuis. De Eusebiuskerk lag voor de hand. Zij was inmiddels als evenementenruimte in exploitatie genomen.
HGO
Het HGO zag tevens kans hetzelfde concert uit te voeren in Nijmegen, Apeldoorn en Ede. ‘Voor de exploitatie van het orkest was dat uiteraard profijtelijk.’ Het stadhuis had weliswaar minder inspraak bij de repertoirekeuze, maar de nieuwe aanpak resulteerde wél in honderden nieuwe bezoekers. De sfeer na afloop van het concert was volgens Hofman altijd geweldig. ‘Ik benadruk dat het nooit een elitaire aangelegenheid was. Bij de start in 1973 wilden wij het gehele maatschappelijke en verenigingsleven verwelkomen. Het expliciete doel was de afstand tussen overheid en burgerij te verkleinen.’
Kritische noot
Hofman: ‘In de huidige constellatie dreigen culturele voorzieningen, als gevolg van bezuinigingen en populistisch beleid, het loodje te leggen. Ik vind het jammer om zinvolle tradities bij het grofvuil te zetten.’ Hij vervolgt: ‘En het is ook niet nodig. Bezuinigingen mogen noodzakelijk zijn maar met de nodige creativiteit zijn er zeker aanvaardbare oplossingen te bedenken.’ De gemeentelijke nieuwjaarsreceptie uit de Eusebiuskerk verbannen acht Hofman ‘goedkope demagogie’. Hofman: ‘Tradities zijn er om te handhaven.’ Hij denkt bovendien dat de consumptieverstrekking goedkoper kan.
