Arnhem Direct - Historisch Museum kiest voor modern

Historisch Museum kiest voor modern

GerjanneTiemens (Arnhem Direct)

Het Nationaal Historisch Museum dat in Arnhem gaat verrijzen, heeft een directie. De keus is niet gevallen op de gevestigde orde, maar op twee jonge hippe museumdirecteuren die in de regio opzien baarden. Ze dragen snelle streepjespakken, mooie overhemden en deinzen er niet voor terug bij een offici?le presentatie met een stoppelbaard te verschijnen. Erik Schilp (40) en Valentijn Byvanck (43) voldoen in geen enkel opzicht aan het oude beeld van de stoffige museumdirecteur.

“De Viktor en Rolf van de musea, als ik ze hier zo zie. Alleen de brillen ontbreken”, zei minister Plasterk gisteren in Den Haag bij de presentatie van het tweetal als de nieuwe directie van het Nationaal Historisch Museum dat in Arnhem moet verrijzen. “We hebben gekozen voor lef”, zegt Atzo Nicolai, voorzitter van de Raad van Toezicht die het tweetal selecteerde. Schilp en Byvanck moeten ervoor zorgen dat er een museum zonder weerga komt in Arnhem. Schilp leidt nu het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen en wordt algemeen directeur. Hij moet ervoor zorgen dat er voldoende geld voor het museum komt.

Plasterk liet er gisteren geen misverstand over bestaan dat de rijksbijdrage wat hem betreft op 50 miljoen euro blijft staan. Als het museum duurder uit valt ? en die kans is groot ? dan moet Schilp het geld zien los te krijgen bij de gemeente Arnhem en de provincie Gelderland, maar ook bij bedrijven en private fondsen. Geen onmogelijke opgave, vindt hij. “Zo’n museum moet net zo geworteld zijn in de samenleving als bij de overheid. Ik heb bij het Zuiderzeemuseum bewezen dat ik in staat ben geld los te krijgen. Ik ga daar zelf de helft van mijn tijd aan besteden.”

Byvanck, nu directeur van het Zeeuws Museum, wordt verantwoordelijk voor het inhoudelijke concept van het Nationaal Historisch Museum. In de 6,5 jaar dat hij in Zeeland actief was, vernieuwde hij het museum ingrijpend. “Het meest in het oog springende voorbeeld daarvan is onze modevleugel”, zegt Byvanck. ” Daarin staat niet alleen onze zeer bijzondere streekdrachtencollectie, maar ook werk van hedendaagse ontwerpers. Zodat je verbanden ziet tussen hedendaagse mode en oude klederdrachten.”

Zo deed Schilp het ook. Toen hij ruim twee jaar geleden aantrad als directeur van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen trof hij een redelijk traditioneel museum aan. ” Een museum met een eenheid van tijd, plaats en handeling. Tijd: van 1880 tot 1932. Plaats: de Zuiderzee. Handeling: een vaste tentoonstelling binnen en buiten. Ik heb dat allemaal veranderd. Nu werken we met snel wisselende tentoonstellingen, hebben we het over alle tijden en over heel West-Nederland. De tweehonderd huisjes op het terrein worden allemaal gebruikt, bijvoorbeeld door kunstenaars. Zo leg je verband tussen ambachten en design.”

Byvanck en Schilp hebben beiden niet gesolliciteerd omdat ze vonden dat ze bij hun huidige werkgever nog niet klaar waren. Ze werden benaderd door een headhunter en hapten toch toe. Ze zijn niet van plan bescheiden te werk gaan. Schilp: “Wij gaan een museum maken waarvan men zal zeggen: dit was er niet. Zeker nationaal geldt dat. Ook internationaal willen we een gidsfunctie hebben. Die kans krijgen we. Het gebeurt maar zelden dat ergens zo’n museum van de grond af mag worden opgebouwd.”

Een proeve van bekwaamheid willen ze al dit jaar afleggen. Binnen een paar maanden willen beide directeuren een voorproefje tonen in Arnhem. Wat dat wordt, willen ze niet zeggen. Maar, zegt Schilp, ‘het wordt spraakmakend’.

Wanneer het Nationaal Historisch Museum officieel geopend zal worden, blijft nog even onduidelijk. Het streefjaar 2011 zal zo goed als zeker niet haalbaar zijn. Dat het nog negen of tien jaar duurt, zoals in de museumwereld wordt verondersteld, is volgens Nicolai ondenkbaar. “Het zal veel en veel sneller gaan.” Schilp: “Ik heb in Enkhuizen bewezen dat ik snel kan werken. Als je terugziet wat wij daar hebben gedaan in twee?nhalf jaar, ben ik daar nog steeds verbaasd over.”

Aparte directeur bouw
Voor de begeleiding van de bouw van het Nationaal Historisch Museum in Arnhem, dat naast het Nederlands Openluchtmuseum komt, wordt naast de nieuwe directeuren Erik Schilp en Valentijn Bijvanck nog een bouwdirecteur aangesteld. Aan de Raad van Toezicht is onder anderen Frits van Oostrom (oud-voorzitter van de commissie Ontwikkeling Nederlandse Canon) toegevoegd.

Dat het museum in 2011 zou moeten opengaan, verbaast de museumwereld. Gevreesd wordt dat het niet gehaald k?n worden. “Ze zijn in staat dingen te doen die nog niet eerder gelukt zijn”, aldus minister Plasterk gisteren. “Ik heb vertrouwen in hun aanpak. Niet overhaast, maar voortvarend.”